İnsan nedir sorusu, felsefe tarihinde yalnızca bir tanım arayışı olarak ortaya çıkmamış, insanın kendisini dünyada nasıl konumlandırdığına dair en temel sorgulamalardan biri olmuştur. Bu soru sorulduğu anda insan, doğanın edilgen bir parçası olmaktan çıkarak kendi varoluşu üzerine düşünebilen bir özne hâline gelir. İnsan doğası meselesi bu nedenle yalnızca biyolojik ya da psikolojik bir inceleme alanı olarak değil, aynı zamanda ahlaki ve felsefi bir problem olarak ele alınmıştır.

İnsanı diğer canlılardan ayıran özellikler üzerine yapılan tartışmalar, insan doğasının hangi unsurlar üzerinden tanımlanması gerektiği sorusunu gündeme getirmiştir. Akıl, dil, bilinç, toplumsallık ve ahlaki yargı yetisi, insanın ayırt edici nitelikleri olarak öne çıkmıştır. Ancak bu özelliklerin insanın özü mü yoksa sonradan gelişen yetiler mi olduğu konusunda düşünürler arasında görüş ayrılıkları oluşmuştur. Kimi düşünürler insanın doğuştan rasyonel bir varlık olduğunu savunurken, kimi yaklaşımlar insanın esas olarak tutkularıyla hareket eden bir yapı taşıdığını ileri sürmüştür.

İnsan doğasına dair bu farklı yaklaşımlar, ahlak anlayışlarını doğrudan etkilemiştir. Eğer insan özünde iyiye yönelme kapasitesi taşıyorsa, ahlak bu potansiyeli açığa çıkarma çabası olarak görülmüştür. Buna karşılık insan doğası bencil ve çıkarcı kabul edildiğinde, ahlak daha çok insan davranışlarını sınırlayan kurallar bütünü hâline gelmiştir. Günlük hayattan basit bir örnek bu ayrımı somutlaştırabilir. Bir insanın yardım etmesi, kimi düşünceler için doğuştan gelen bir eğilimin ifadesiyken, kimi yaklaşımlar için toplumsal baskı ya da karşılık beklentisinin sonucudur.

Ortaçağ düşüncesinde insan, aşkın bir düzen içinde ele alınmıştır. İnsan doğası, Tanrı ile kurulan ilişki üzerinden anlamlandırılmış, insan hem zayıf hem de sorumlu bir varlık olarak tanımlanmıştır. Günah kavramı, insanın doğasında bulunan kırılganlığı ifade ederken, özgür irade fikri insanın ahlaki sorumluluğunu temellendirmiştir. Bu yaklaşımda insan, kendi başına yeterli bir varlık değil, anlamını aşkın bir kaynaktan alan bir yapı olarak düşünülmüştür.
Modern döneme gelindiğinde insan doğası anlayışı köklü bir dönüşüm geçirmiştir. Bilimsel gelişmeler ve siyasal değişimler, insanın doğa karşısındaki konumunu yeniden tanımlamıştır. İnsan artık yalnızca doğa yasalarına tâbi bir varlık değil, aynı zamanda bu yasaları anlayabilen ve kendi yaşamını bilinçli tercihlerle düzenleyebilen bir özne olarak görülmeye başlanmıştır. Bu dönüşüm, özgürlük, hak ve sorumluluk kavramlarının merkezî hâle gelmesine yol açmıştır.
Aydınlanma sonrası düşüncede insan, belirli eğilimlerle dünyaya gelen fakat bu eğilimleri aşabilme kapasitesine sahip bir varlık olarak ele alınmıştır. İnsan doğası bu noktada sabit bir öz olmaktan çok, gelişmeye açık bir yapı olarak düşünülmüştür. Bir çocuğun doğuştan getirdiği yeteneklerin eğitimle şekillenmesi, bu anlayışın somut bir örneğidir. İnsan ne tamamen belirlenmiştir ne de sınırsız biçimde özgürdür.

On dokuzuncu yüzyılda evrim düşüncesinin yükselişiyle birlikte insan, biyolojik ve tarihsel bir sürecin parçası olarak değerlendirilmiştir. Bu yaklaşım, insan doğasının değişmezliği fikrini sarsmış ve ahlakın kökenine dair yeni sorular ortaya çıkarmıştır. Ahlaki davranış, evrimsel uyumun bir sonucu mu yoksa bilinçli değer tercihlerinin ürünü müdür sorusu bu dönemde daha görünür hâle gelmiştir.
İnsan doğası üzerine yürütülen bu tartışmalar, insanı tek bir tanım altında sabitlemenin mümkün olmadığını göstermiştir. İnsan, hem doğasının sınırları içinde yaşayan hem de bu sınırları sorgulayan bir varlıktır. İnsan olmayı anlamaya yönelik her çaba, aynı zamanda insanın nasıl yaşaması gerektiğine dair yeni sorular üretir. Bu nedenle insan doğası meselesi, felsefede hiçbir zaman kapanmış bir tartışma alanı olmamış, her çağda yeniden ele alınması gereken canlı bir problem olarak varlığını sürdürmüştür.